odkrywaj z nami

Szantungozaur - encyklopedia dinozaurów

Odkrywaj z nami
Redakcja
Szantungozaur (po łacinie Shantungosaurus) to olbrzmi roślinożerca, największy znany płaskogłowy dinozaur kaczodzioby. Żył w późnej kredzie na terenach współczesnej Azji, a dokładnie Chin. Porusza się zazwyczaj na wszystkich czterech nogach, chociaż czasami, na przykład gdy zrywa rośliny, korzysta tylko z dwóch tylnych kończyn. Podobnie jak inne hadrozaury ma masywny, mocny tułów, długi zwężający się ogon oraz spłaszczoną głowę z charakterystycznym kaczym dziobem. Prowadzi stadny tryb życia.

GIGANTYCZNY JASZCZUR Z SZANTUNG

W LICZBACH

Szantungozaur żył około 85-73 milionów lat temu.

1964 rok Wówczas to w chińskiej prowincji Szantung odnaleziono pierwsze skamieniałości nowego dinozaura. Do dziś odkryto pięć niekompletnych szkieletów. Dopiero prawie 10 lat później chińscy naukowcy nadali mu nazwę SHANTUNGOSAURUS GIGANTEUS.

5 metrów Tyle miał wzrostu. Na taką wyso­kość dorasta głóg jednoszyjkowy, krzew stosowany często jako żywopłot. Ta dekoracyjna roślina ma charakterystyczne, drobne, czerwone owoce.

1500 Aż tyle miał zębów policzkowych. Były małe i ciasno po­łączone w baterie zębowe.

17 metrów Taką maksymalną długość mógł osiągnąć. Tyle co kałamarnica olbrzymia – jeden z dwóch największych mięczaków na świecie. Aż 12 metrów jej długości przypada na macki.

Ponad 20 ton Tak dużo mógł ważyć. Tyle co średniej wielkości ciągnik rolniczy, czyli swojski traktor. Niektórzy paleontolodzy uważają nawet, że azjatycki dinzaur mógł ważyć nawet 10 ton więcej! Na razie jednak nic nie potwierdza tej tezy.

PORTRET

Łacińska nazwa rodzajowa Shan­tungosaurus powstała z połączenia greckiego słowa saurus – jaszczur i nazwy chińskiej prowincji Szantung. Epitet gatunkowy giganteus nawiązuje z całą pewnością do olbrzymich rozmiarów dinozaura. Młodsza, a więc nieważna, nazwa gatunkowa Zhuchengosaurus maximus również podkreśla rozmiary zwierzęcia – maximus znaczy bowiem: wielki.

Solidny Szkielet

Konstrukcja szkieletu podtrzymująca gigantyczne cielsko gada musiała być solidna. Kręgosłup składał się z 16 kręgów szyjnych, 21 grzbietowych, 10 kręgów krzyżowych oraz aż 81 ogonowych. Kręgi szyjne zbudowane były ze stosunkowo krótkich wyrostków kolczastych, wyrostki te jednak były dość długie u podstawy ogona zwierzęcia.

Dziwaczna „twarz”

Osadzona na krótkiej szyi czaszka była długa, niezbyt szeroka i płaska. A przy tym ogromna – miała blisko 1,7 metra długości! Żuchwa szantungozaura była grubsza i odrobinę krótsza od górnej części czaszki. Z kolei górna część, dosyć delikatna, dzięki rogowemu dziobowi wystawała trochę ponad żuchwę. Wszystko to razem nadawało dinozaurowi nieco osobliwy wygląd.

Szczęki pełne ząbków

Podobnie jak inne hadrozaury szantungozaur miał bezzębny dziób, za to w tylnej części jamy ustnej znajdowało się około półtora tysiąca małych zębów policzkowych. Tworzyły baterie zębowe służące do miażdżenia i rozcierania na miazgę twardego materiału roślinnego, co miało ułatwić jego skuteczne trawienie.

Potężny ogon

Dinozaur poruszał się na wszystkich czterech kończynach. Ponieważ tylne były o wiele dłuższe i tył zwierzęcia znajdował się wyżej niż przód, środek ciężkości przesunięty był bliżej kończyn przednich. Długi i gruby ogon, stano­wiący niemal połowę ciała, stanowił przeciwwagę i sprawiał, że szantungozaur mógł chodzić, nie przewracając się.

Nogi jak filary

Kończyny przednie były stosunkowo krótkie w porównaniu z tylnymi. Miały „tylko” 2 metry długości i kończyły się 4 palcami. Były solidnie umięśnione, co – biorąc pod uwagę masę zwie­rzęcia – nie jest dziwne. Kończyny tylne były prawie dwa razy dłuż­sze, silnie umięśnione i niezwykle mocne. Sama kość udowa miała ponad 170 centymetrów długości!

Słowniczek

BATERIE ZĘBOWE – duża liczba zębów znajdująca się przeważnie w głębi paszczy, ułożona w charakterystyczny dla danego gatunku sposób.

A TO CIEKAWE!

Bliska rodzina?

Niektórzy naukowcy twierdzą, że szantungozaur jest bliskim krewnym amerykańskiego edmontozaura. Za dowód ma służyć podobna budowa czaszki. Jak zwykle w takich sprawach zdania są podzielone – inni paleontolodzy uważają, że oba niekoniecznie muszą być spokrewnione. Szantungozaur jest jeszcze zbyt słabo poznany, żeby jednoznacznie rozstrzygnąć tę kwestię.

Łamacze językowe

Prawdopodobnie odnalezione szczątki dinozaurów nazwanych po łacinie Zhuchengosaurus i Huaxiaosaurus należą do szantungozaura. Trzeba przyznać, że co jedna nazwa, to trudniej ją wymówić. Po prostu chińszczyzna…

Zagrał na nosie

W pobliżu nozdrzy szantungozaura znajdował się duży otwór, prawdopodobnie przykryty warstwą luźnej skóry. Zwierzę mogło ją nadmuchiwać, wydając w ten sposób donośne dźwięki.

Prehistoryczny gigant

Gdy myślimy o olbrzymich dinozau­rach, na myśl przychodzą natychmiast gigantyczne drapieżniki, a z gadów roślinożernych oczywiście zauropody – największe, najdłuższe i najcięższe zwierzęta lądowe w dziejach Ziemi. Okazuje się jednak, że były też inne dinozaury, których rozmiary były imponujące. Należy do nich niewątpliwie szantungozaur – największy hadrozaur płaskogłowy.

Szalony wyścig

Dinozaury od lat wzbudzają zaintere­sowanie ludzi i rozpalają ich wyobraź­nię. Niektórzy tak bardzo wkręcili się w temat, że wzięli udział w biegu… tyranozaurów! Ta osobliwa konkurencja została rozegrana na torze wyścigów konnych Emerald Downs w amerykań­skim mieście Auburn. Na torze wyścigów konnych stanęło do walki kilkadziesiąt osób przebranych w zabawne kostiumy T-Rexów. Jak się domyślacie, śmiechu było co niemiara. Ciekawe, czy zawodnicy poradziliby sobie w biegu z przeszkodami?!

Podaj dalej!

KLIKNIJ ABY udostępnić

następny artykuł

30 ciekawostek o ptakach

Spośród mnóstwa ciekawostek z życia różnych ptaków, wybraliśmy dla Was 30 najbardziej zaskakujących! Dowiedz się z czego są zrobione ptasie pióra i ile jest gatunków papug!
CZYTAJ

zobacz też:

Odkrywaj z nami

Szantungozaur - encyklopedia dinozaurów

Szantungozaur (po łacinie Shantungosaurus) to olbrzmi roś...
CZYTAJ

Odkrywaj z nami

30 ciekawostek o ptakach

Spośród mnóstwa ciekawostek z życia różnych ptaków, wybra...
CZYTAJ

Odkrywaj z nami

Niedźwiedź polarny

Niedźwiedź polarny to największy lądowy drapieżnik. Jest ...
CZYTAJ

COFNIJ